Bệnh tiểu đường tuýp 2 ở trẻ em ( P2)

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 ở trẻ em nếu được phát hiện sớm, trẻ sẽ được điều trị kịp thời. Vậy phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 ở trẻ em như thế nào?

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 ở trẻ em nếu được phát hiện sớm, trẻ sẽ được điều trị kịp thời. Vậy phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 ở trẻ em như thế nào? Các thông tin mà Việt Thanh chia sẻ sau đây sẽ giúp bạn tìm hiểu chính xác hơn điều này.

1. Chẩn đoán

Nếu nghi ngờ mắc bệnh tiểu đường, bác sĩ có thể sẽ đề nghị kiểm tra sàng lọc. Chẩn đoán bệnh tiểu đường tuýp 2 ở trẻ em thường yêu cầu kết quả từ 2 xét nghiệm được thực hiện vào những ngày khác nhau. Trong đó, có một số xét nghiệm máu cho người bệnh tiểu đường.

Xét nghiệm đường huyết ngẫu nhiên

Một mẫu máu được lấy tại một thời điểm ngẫu nhiên. Bất kể khi trẻ ăn lần cuối, mức đường trong máu ngẫu nhiên đạt 200 mg/dL, hoặc 11,1 mmol/L, hoặc cao hơn đều cho thấy mắc bệnh tiểu đường.

Xét nghiệm đường huyết lúc đói

Một mẫu máu được lấy sau khi trẻ ăn ít nhất tám giờ hoặc qua đêm. Nồng độ đường huyết lúc đói là 126 mg/dL, 7,0 mmol/L hoặc cao hơn đềucho thấy bệnh tiểu đường tuýp 2.

* Kiểm tra A1C

Xét nghiệm này cho thấy mức đường trong máu trung bình trẻ trong ba tháng gần  nhất. Mức A1C từ 6,5% trở lên trong 2 xét nghiệm riêng biệt cho thấy trẻ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Nó cũng có thể được gọi là xét nghiệm hemoglobin A1C hoặc xét nghiệm hemoglobin A1C glycated hoặc glycosylated hoặc xét nghiệm HbA1C.

Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống

Một mẫu máu được lấy sau khi ăn ít nhất tám giờ hoặc qua đêm. Sau đó, trẻ sẽ uống một cốc dung dịch đường. Trong vài giờ tới, lượng đường trong máu của trẻ sẽ được kiểm tra lại nhiều lần. Mức đường trong máu từ 200mg/dL (11,1 mmol/L) hoặc cao hơn thường có nghĩa là trẻ bị tiểu đường tuýp 2.

* Các bài kiểm tra bổ sung

Bác sĩ có thể sẽ đề nghị các xét nghiệm bổ sung để phân biệt giữa bệnh tiểu đường tuýp 1 và bệnh tiểu đường tuýp 2, vì phác đồ điều trị cho mỗi loại khác nhau.

* Sau khi chẩn đoán

Trẻ sẽ cần các cuộc hẹn theo dõi thường xuyên để kiểm tra mức A1C và đảm bảo kiểm soát bệnh tiểu đường tốt. Bác sĩ cũng sẽ định kỳ kiểm tra cho trẻ về:

– Sự phát triển

– Huyết áp

– Nồng độ cholesterol

– Chức năng thận và gan

– Nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang và ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn

– Kiểm tra mắt hàng năm.

2. Điều trị

Điều trị cho bệnh tiểu đường tuýp 2 kéo dài suốt đời và thực hiện bao gồm:

– Chế độ ăn uống lành mạnh

– Hoạt động thể dục thể thao thường xuyên

– Theo dõi lượng đường trong máu

– Sử dụng insulin hoặc các loại thuốc khác

– Phẫu thuật giảm cân

Khi trẻ lớn lên và thay đổi, kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường của trẻ cũng thay đổi. Bạn sẽ làm việc chặt chẽ với bác sĩ điều trị bệnh tiểu đường của trẻ (bao gồm điều trị, giáo dục trẻ về bệnh tiểu đường và chế độ dinh dưỡng) để giữ mức đường huyết của trẻ gần với mức bình thường nhất có thể nhằm ngăn ngừa các biến chứng sau này.

2.1 Theo dõi lượng đường trong máu

Bác sĩ sẽ cho bạn biết tần suất bạn cần kiểm tra và ghi lại lượng đường trong máu của trẻ. Trẻ em dùng insulin thường cần kiểm tra thường xuyên hơn, có thể ba lần một ngày hoặc hơn. Kiểm tra lượng đường trong máu thường yêu cầu kiểm tra tại ngón tay, mặc dù một số máy đo đường huyết cho phép thử nghiệm tại các vị trí khác. Kiểm tra là cách duy nhất để đảm bảo rằng lượng đường trong máu của trẻ vẫn nằm trong phạm vi mục tiêu – chỉ số này có thể thay đổi khi trẻ lớn lên.

2.2 Chế độ ăn uống lành mạnh

Bởi vì trẻ em vẫn đang phát triển, trọng tâm là làm chậm tăng cân thay vì giảm cân. Các chuyên gia dinh dưỡng có thể sẽ đề nghị trẻ và các thành viên của gia đình – ăn ít thực phẩm có nguồn gốc từ động vật và đồ ngọt.

Những điều có thể được yêu cầu khi xây dựng chế độ dinh dưỡng:

– Ăn đồ ít calo, thực phẩm ít chất béo

– Giảm khẩu phần ăn và không yêu cầu trẻ phải ăn hết đồ ăn.

– Thay một loại trái cây hoặc rau quả cho một thực phẩm giàu carbohydrate

– Thay đồ uống có hàm lượng calo cao, chẳng hạn như nước ngọt hoặc nước ép trái cây, bằng nước uống thông thường.

– Ăn ở nhà thường xuyên hơn thay vì ăn ở nhà hàng

– Nhờ trẻ giúp nấu ăn.

– Ăn tại bàn ăn tối thay vì vừa ăn vừa xem TV

2.3 Hoạt động thể dục thể thao

Hoạt động thể dục thể thao làm giảm lượng đường trong máu. Hãy khuyến khích trẻ tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn ít nhất 1 giờ mỗi ngày và tốt hơn hết là tập thể dục cùng trẻ. Thời gian hoạt động không nhất thiết phải dồn vào cùng một lúc – bạn có thể chia nhỏ thành các khoảng thời gian.

2.4 Sử dụng thuốc

Có 3 loại thuốc đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ phê duyệt để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 ở trẻ em: Metformin (Glumetza, những loại khác), Liraglutide (Victoza) và insulin. Metformin là thuốc uống còn Liraglutide và insulin được dùng bằng cách tiêm.

Metformin làm giảm lượng đường mà gan của trẻ giải phóng vào máu giữa các bữa ăn và giúp các tế bào của cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn. Liraglutide giúp cơ thể giải phóng nhiều insulin từ tuyến tụy sau bữa ăn, khi lượng đường trong máu cao hơn. Cả hai loại thuốc có thể có tác dụng phụ với hệ thống tiêu hóa, chẳng hạn như buồn nôn hoặc tiêu chảy.

2.5 Insulin

Đôi khi, insulin cũng có thể cần thiết nếu lượng đường trong máu của trẻ quá cao. Với sự thay đổi lối sống lành mạnh hơn và sử dụng các loại thuốc khác, trẻ có thể được loại bỏ insulin.

Có một số loại insulin khác nhau, nhưng một loại insulin tác dụng dài, chẳng hạn như insulin glargine (Lantus) thường được sử dụng cho bệnh tiểu đường tuýp 2 ở trẻ em. Insulin thường được cung cấp vào cơ thể thông qua một ống tiêm hoặc bút insulin. Một máy bơm insulin được lập trình để phân phối lượng insulin cụ thể cũng có thể là một lựa chọn cho trẻ nếu cần dùng insulin thường xuyên hơn.

2.6 Phẫu thuật giảm cân

Các thủ thuật này không phải là lựa chọn cho tất cả mọi người. Nhưng, đối với thanh thiếu niên béo phì quá mức (chỉ số BMI trên 35) phẫu thuật giảm cân có thể dẫn đến sự thuyên giảm trong bệnh tiểu đường loại 2.

2.7 Biến chứng ngắn hạn

Mặc dù đã nỗ lực thực hiện những gì tốt nhất, đôi khi vấn đề vẫn phát sinh. Một số biến chứng ngắn hạn của bệnh tiểu đường tuýp 2 – như lượng đường trong máu thấp, lượng đường trong máu cao và nhiễm toan ceto – cần được chăm sóc ngay lập tức.

a. Lượng đường trong máu quá thấp (hạ đường huyết)

Hạ đường huyết (đôi khi được gọi là “phản ứng insulin”) là hiện tượng mức đường trong máu dưới mức mục tiêu. Lượng đường trong máu có thể giảm vì nhiều lý do bao gồm bỏ bữa, ăn ít carbohydrate hơn dự định, hoạt động thể chất nhiều hơn bình thường hoặc tiêm quá nhiều insulin. Trẻ em mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 có ít nguy cơ bị hạ đường huyết hơn so với bệnh tiểu đường tuýp 1.

Các dấu hiệu và triệu chứng của lượng đường trong máu thấp bao gồm:

– Nước da nhợt nhạt

– Đổ mồ hôi

– Run rẩy

– Đói quá mức

– Cáu gắt

– Bồn chồn hoặc lo lắng

Hướng xử lý:

– Cho trẻ uống nước trái cây (1/2 cốc hoặc 118 ml), viên glucose, kẹo cứng, soda thông thường (không ăn kiêng) hoặc một nguồn đường khác.

– Kiểm tra lại lượng đường trong máu trong khoảng 15 phút để đảm bảo rằng chỉ số đã tăng lên mức bình thường.

– Nếu lượng đường trong máu vẫn thấp, hãy thử lại với nhiều đường hơn và sau đó kiểm tra lại trong 15 phút nữa.

b. Lượng đường trong máu quá cao (tăng đường huyết)

Tăng đường huyết là mức đường trong máu cao hơn phạm vi mục tiêu của trẻ. Lượng đường trong máu có thể tăng vì nhiều lý do, bao gồm bệnh tật, ăn quá nhiều, ăn sai loại thực phẩm và không dùng đủ thuốc tiểu đường hoặc insulin.

Các dấu hiệu và triệu chứng của lượng đường trong máu cao gồm có:

– Đi tiểu thường xuyên

– Cảm giác khát quá mức, không hạ được cơn khát dù đã uống nước hoặc bị khô miệng

– Mắt nhìn mờ

– Mệt mỏi

– Buồn nôn

Nếu bạn nghi ngờ trẻ bị tăng đường huyết, hãy kiểm tra lượng đường trong máu của trẻ. Bạn có thể cần phải điều chỉnh kế hoạch bữa ăn hoặc thuốc của trẻ. Nếu lượng đường trong máu trẻ liên tục vượt quá phạm vi mục tiêu, hãy gọi bác sĩ của trẻ hoặc nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện.

c. Nhiễm toan tiểu đường

Thiếu insulin nghiêm trọng khiến cơ thể trẻ sản sinh ra một số axit độc nhất định (ketone). Nếu ketone dư thừa tích tụ, trẻ có thể phát triển một tình trạng có khả năng đe dọa tính mạng được gọi là nhiễm toan đái tháo đường (DKA). DKA phổ biến hơn ở trẻ em mắc bệnh tiểu đường tuýp 1, nhưng đôi khi có thể xảy ra ở trẻ em mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Các dấu hiệu và triệu chứng của nhiễm toan tiểu đường DKA bao gồm:

– Cảm giác cơn khát quá mức hoặc rất khô miệng.

– Đi tiểu nhiều.

– Kiệt sức.

– Buồn nôn, nôn hoặc đau bụng.

– Hơi thở có mùi trái cây.

– Hoang mang lo lắng.

Nếu bạn nghi ngờ trẻ bị nhiễm toan đái tháo đường DKA, hãy kiểm tra nước tiểu của trẻ, kiểm tra lượng ketone dư thừa bằng cách sử dụng các dải ketone không kê đơn. Nếu nồng độ ketone cao, hãy gọi bác sĩ điều trị hoặc nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện.

3. Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà

Giúp trẻ theo kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường của mình cần có sự cam kết trong thời gian dài. Nhưng quản lý cẩn thận bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể làm giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng của trẻ.

Khi trẻ lớn hơn, bạn hãy:

 – Khuyến khích trẻ đóng thực hiện tích cực trong kiểm soát bệnh tiểu đường.

– Nhấn mạnh tầm quan trọng của kiểm soát bệnh tiểu đường suốt đời.

– Dạy trẻ cách kiểm tra lượng đường trong máu và tiêm insulin nếu cần.

– Giúp trẻ lựa chọn thực phẩm thông minh, phù hợp với bệnh tình.

– Khuyến khích trẻ duy trì hoạt động thể dục thể thao.

– Thúc đẩy mối quan hệ giữa trẻ và bác sĩ.

4. Các thuốc thay thế

Mặc dù nhiều phương pháp điều trị thay thế đã được quảng cáo là cách có thể để điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh tiểu đường loại 2, nhưng không có bằng chứng chắc chắn rằng bất kỳ phương pháp điều trị thay thế nào cũng có hiệu quả.

Một số chất bổ sung hoặc liệu pháp thay thế có thể có hại nếu kết hợp với một số loại thuốc theo đơn. Vì vậy, hãy tham khảo ý kiến tư vấn của bác sĩ về những ưu và nhược điểm của các liệu pháp thay thế cụ thể mà bạn xem xét.

5. Đối phó và hỗ trợ

Sống với bệnh tiểu đường tuýp 2 không dễ dàng – cho bạn hoặc cho trẻ. Kiểm soát bệnh tiểu đường tốt đòi hỏi rất nhiều thay đổi, đặc biệt là trong thời gian đầu. Nếu bạn nhận thấy trẻ thường xuyên buồn bã, bi quan, hay thay đổi đáng kể trong thói quen ngủ, bạn bè hoặc thành tích học tập, hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ tâm lý, có thể trẻ bị trầm cảm.

Mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, trẻ có thể có những xáo trộn về tâm lý, lối sống nhưng điều này hoàn toàn cần thiết để trẻ có một tương lai tốt đẹp hơn với học cách chung sống với bệnh đái tháo đường. Vì vậy, bạn hãy lưu ý những điều này nhé!

Tổng hợp: Trung tâm PT YHCT Việt Thanh

Nguồn: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-2-diabetes-in-children/diagnosis-treatment/drc-20355324

Add a Comment

Your email address will not be published.